10 vragen aan een osteopaat

11 maart 2012

Martin van den Dungen is osteopaat/fysiotherapeut voor paarden en honden en runt zijn bedrijf Equine Health Care. WesternToday stelde tien vragen aan Martin.

Wat is het verschil tussen osteopathie en fysiotherapie?
Er zijn een aantal verschillen. Fysiotherapie houdt zich voornamelijk bezig met spieren en botten en kan dit systeem trainen/oefenen. Een Osteopaat houdt zich in principe bezig met het gehele lichaam en zal proberen de oorzaak van de klacht te achterhalen, maar zal in principe geen oefentherapie geven. Binnen de behandelaars zijn er verschillen, omdat men zich specialiseert. Dus op sommige vlakken zijn beide therapie├źn erg verschillend en soms zijn ze aanvullend.


 


Sinds wanneer ben je osteopaat en hoe ben je erbij gekomen?
Toen ik als fysiotherapeut voor mensen letterlijk en figuurlijk een paard onder mijn neus kreeg met de woorden, “ je bent toch fysiotherapeut, kan je mijn paard niet even doen”, was dat het begin van de studie dierfysiotherapie. Omdat ik vond dat er te weinig over de rug van het paard gedoceerd werd, wat volgens mij een belangrijk onderdeel is, ben ik tegelijkertijd  osteopathie gaan studeren. Uiteindelijk heeft dat zich in de loop der jaren ontwikkeld tot een eigen manier van werken. Sinds 1999 werk ik met de combinatie dierfysiotherapie-osteopathie.


 


Volgens welke methodiek werk je?
Mijn methodiek (van Equine Health Care) is een combinatie van fysiotherapie en osteopathie. De basis van deze methodiek is een goede kennis van anatomie, fysiologie, biomechanica en trainingsleer. Het doel is om het paard zo optimaal mogelijk te laten functioneren en presteren. Na een behandeling worden de paarden juist niet op rust gezet maar onbelast getraind. In de volgende fase wordt de training onder de man voortgezet volgens een behandelplan met een aantal specifieke doelstellingen. Ik hoef een ruiter niet te leren rijden, daar zijn anderen veel beter in. In overleg met de ruiter/trainer, worden er accenten gelegd in de training waardoor het paard beter gaat lopen en presteren op de wedstrijden. In de meeste gevallen is de behandeling een onderdeel van het totale management (training, voeding, dierenarts, gebits- en hoefverzorging) van het paard.


 


Kan je iets vertellen over de revalidatietraining?
Revalidatietraining is een belangrijk onderdeel binnen mijn methodiek. Stel je voor dat je een kantoorbaan hebt en je werkplek (stoel en hoogte van het bureau) is niet optimaal. Je krijgt rugklachten en gaat naar de fysio. Je wordt behandeld en de volgende dag ga je in dezelfde houding aan het werk. Aan je werkplek wordt niets veranderd. Na een kortere of langere tijd komen de klachten dus vanzelf weer terug.
Je laat je paard behandelen omdat er een probleem is, en je rijdt/traint je paard daarna op dezelfde manier als voorheen. Het paard zal niet uit zichzelf anders gaan lopen. Wij zijn ons vaak niet bewust hoe een paard zou moeten lopen en wat we daarvoor kunnen doen als ruiter. Mijn revalidatietraining bestaat uit door training een goede spieropbouw en een goed bewegend paard te krijgen. Het paard moet leren de goede spieren op het juiste moment te gebruiken. Dus: de juiste trainingsprikkel, op het juiste moment, met de juiste intensiteit.


 


Hoe vaak moet een paard behandeld worden?
In mijn methodiek zijn, zonder complicaties, normaal gesproken 2 behandelingen in een tijdbestek van 2 maanden voldoende. Dit geldt voor als er een probleem is. Daarnaast adviseer ik altijd om het paard verder preventief te behandelen.


 


Wat is het voordeel van preventief behandelen? En hoe vaak is ideaal?


Preventief betekent “ter voorkoming van”. Hiermee wordt bedoeld: ter voorkoming van blessures en trainingsachterstand. Het voordeel van preventief behandelen is het streven naar een optimale begeleiding en een optimaal bewegend paard. Door preventief te behandelen loop je geen achterstand in je training of je wedstrijdplanning op. Een ander voordeel is dat je kleine problemen sneller herkent en door dit op te lossen (een behandeling of een aanpassing in de training) voorkom je dat het kleine probleem groter wordt en je paard uiteindelijk uitvalt.  Een ander voordeel is dat je uiteindelijk goedkoper uit bent en met plezier je training kan blijven doen.


Preventief behandelen bestaat uit een aantal controle-behandel consulten per jaar/wedstrijdseizoen. De frequentie is afhankelijk van de intensiteit van de trainingen, de trainingsarbeid die het paard moet leveren (belastbaarheid) en het aantal wedstrijden dat per seizoen gereden wordt. Dit kan dus per paard verschillen. Ik maak vaak samen met de eigenaar een planning die past bij zijn/haar paard.


 


Wat zijn veel voorkomende problemen?
Veel voorkomende problemen zijn problemen met het kantelen van het bekken en in de rug. Je kan kort door de bocht zeggen problemen met het dragende vermogen. Vaak komen de problemen in specifieke patronen voor. Bijvoorbeeld een onregelmatigheid voor die zijn oorsprong heeft in de diagonaal achter. Omdat ik ervan overtuigd ben, dat elk probleem een oorzaak heeft, onderzoek ik dus altijd het gehele paard om die oorzaak te kunnen achterhalen. Het over een schouder weglopen kan door een probleem in de achterhand komen!


 


Hoe belangrijk vind je de ruiter in dit verhaal? 
De ruiter heeft uiteraard een belangrijke rol in het hele verhaal omdat die de verantwoordelijkheid heeft om het paard zo optimaal mogelijk te laten bewegen. De ruiter traint uiteindelijk het paard. Uitleg hoe een paard getraind kan worden (wat de verbeterpunten van een paard zijn) is een onderdeel van de behandeling. Soms moet ik de ruiter ervan overtuigen dat er zaken in het management veranderd moeten worden. Soms kan onwetendheid een oorzaak zijn. De fitheid en het fysieke gestel van de ruiter is ook belangrijk. De gezamenlijke fitheid van ruiter en paard zijn mede bepalend voor de prestaties.
 
Wat vind je het mooiste aan je beroep?
Het mooiste aan mijn beroep is als een paard een goed bewegend paard wordt en dat de ruiter weer met plezier kan rijden.


 


Is er vanuit jouw oogpunt een verschil tussen Quarter horses, paint horses en andere rassen?
Door  het fokken van paarden voor een specifiek doel zijn er verschillende rassen ontstaan. Een trekpaard is goed in het trekken van een ploeg of het verslepen van bomen uit een bos. Met Quarter horses en paint horses worden over het algemeen western disciplines gereden. De andere rassen worden over het algemeen gebruikt voor dressuur of springen. Een Quarter Horse kan over een hindernis springen maar zal geen medaille winnen in Londen. Het verschil zit in wat en hoe je met je paard werkt en hierbij kan je wel discipline specifieke klachten tegenkomen.